Obserwowane coraz częściej w Polsce ekstremalne zjawiska pogodowe stanowią ogromne wyzwanie dla przedsiębiorstw z branży wod-kan. Wzrost temperatur, susze, większa ilość opadów ekstremalnych, błyskawiczny odpływ powierzchniowy czy zmniejszenie poziomu wód gruntowych – to wszystko może mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo dostaw wody. Jak skutecznie stawić czoła tym problemom?
Odpowiedzią jest właściwe zbieranie danych, ich mierzenie, porównywanie i konfrontowanie. Taka metaanaliza, szczególnie w dobie zmian klimatycznych, może wskazać najlepszą metodę pozwalającą osiągnąć większą efektywność, produktywność i rentowność.
Nieuniknione zmiany
Klimat w Polsce określany jest jako umiarkowany ciepły przejściowy. Jednak od dłuższego czasu jesteśmy świadkami procesów, które zmieniają środowisko. Choć w nasz klimat wpisane są np. okresowe susze, to na przestrzeni ostatnich lat, dostrzec można częstsze i bardziej intensywne ich występowanie. Susze są dłuższe i obejmują swoim zakresem więcej terenów, co z kolei pogłębia problem związany ze zmniejszaniem poziomu wód gruntowych. O procesie ocieplania się klimatu Polski, który przynosi określone skutki dla gospodarki, rolnictwa, społeczeństwa oraz środowiska, a także wpływa na bezpieczeństwo dostaw wody, wspominają w publikacji naukowo-badawczej z 2019 roku Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej oraz Państwowy Instytut Badawczy: – Nasilenie efektu cieplarnianego, wzrost temperatury i towarzyszące zmiany innych charakterystyk klimatu wywołały już istotne zmiany cyklu hydrologicznego i zasobów wodnych, a oczekuje się, że w przyszłości będą one jeszcze większe.[1] Polska już teraz jest jednym z najuboższych w wodę krajów europejskich, a obserwowane zmiany klimatu mają negatywny wpływ na jej zasoby.
Źródło: Główny Urząd Statystyczny (wrzesień 2021)
Wskaźniki środowiskowe
Temat środowiskowych aspektów bezpieczeństwa dostaw wody był szeroko omawiany podczas konferencji online „Ekonomia bezpieczeństwa dostaw wody – rozwiązania dla prezesów i dyrektorów technicznych na niepewne czasy”, którą zorganizowaliśmy wspólnie z Izbą Gospodarczą Wodociągi Polskie. – Wyniki popularnych analiz zmian klimatu stwierdzają nieuniknioną intensyfikację zjawisk ekstremalnych. Przyspieszenie cyklu hydrologicznego pogłębi problemy z dostępem do zasobów wodnych i będzie miało bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo dostaw wody. Na podstawie danych benchmarkingowych, zbieranych przez Izbę Gospodarczą Wodociągi Polskie wykazano, że to właśnie analiza wskaźników środowiskowych w przedsiębiorstwach wod-kan jest w stanie zbadać i przedstawić prognozę zmian w sektorze wodno-ściekowym na tle zmieniającego się klimatu[2] – mówiła mgr inż. Paulina Kopeć, dodając, że wskaźniki środowiskowe stanowią istotne uzupełnienie obrazu działalności przedsiębiorstw wod-kan. Do wspomnianych wskaźników zaliczyć można[3]:
- Energochłonność procesu zaopatrzenia w wodę
- Energochłonność procesu poboru i uzdatniania wody
- Energochłonność procesu dostarczania wody
- Energochłonność procesu odbioru i oczyszczania ścieków
- Energochłonność procesu odbioru ścieków
- Energochłonność procesu oczyszczania ścieków i zagospodarowania osadów
- Samowystarczalność energetyczna oczyszczalni ścieków
- Straty wody
- Straty wody w tys. m3 na km sieci
- Sprawność sieci
- Wody przypadkowe
„Strata wody” jako kluczowy wskaźnik środowiskowy dla branży wod-kan
Jak wskazują eksperci IGWP, porównanie, mierzenie, identyfikowanie i wyszukiwanie oraz konfrontowanie zbieranych danych umożliwia wskazanie najlepszej metody pozwalającej osiągnąć efektywność, produktywność i rentowność. Bardzo ważną rolę w tym przypadku pełni wskaźnik „straty wody”. Stała obserwacja jego poziomu oraz podejmowanie działań zmierzających do obniżenia jego wartości przyczynia się do obniżenia kosztów eksploatacyjnych. To właśnie poziom tego miernika daje podstawę do działań optymalizacyjnych, takich jak sporządzanie długofalowych planów działań czy kampanii diagnostycznych.
Aby dostosować się do trwających zmian, branża wod-kan musi nieustannie się rozwijać i korzystać z nowych technologii. Dlatego tak ważne jest, aby przedsiębiorstwa miały niezawodne narzędzia tworzenia baz danych i analizowania wskaźników. To pozwoli nie tylko zoptymalizować rentowność, ale również zwiększyć skuteczność działań na płaszczyźnie zmieniającego się prawa europejskiego i polskiego, a także dostosować się do zmian klimatu czy obecnej sytuacji geopolitycznej. – Analiza wskaźników środowiskowych w procesie zarządzania może w bardzo krótkim czasie stać się niezbędnym narzędziem do uzyskania odpowiednich wyników standaryzacji i jedynym algorytmem wyjściowym, który jest w stanie przewidzieć realne zagrożenia dla bezpieczeństwa dostaw wody dla całego sektora wodno-ściekowego – podsumowuje Paulina Kopeć z IGWP.
Jak skutecznie zbierać i analizować dane?
W getFlow wierzymy, że oszczędności płyną z danych. Znamy branżę i wiemy, że w przedsiębiorstwach wod-kan potrzebne było narzędzie do skutecznego zarządzania, które zbiera i analizuje dane. Dlatego w ścisłej współpracy z MPWiK we Wrocławiu i firmą Microsoft opracowaliśmy rozwiązanie, które pomaga przedsiębiorstwom wodociągowym zarządzać zasobami wodnymi w sposób bardziej ekologiczny, inteligentny, efektywny i ekonomiczny. To platforma SmartFlow, które zbiera dane z czujników rozmieszczonych na danym obszarze, dzięki czemu można lepiej zarządzać siecią wodociągową, szybciej wykrywać awarie, realnie zmniejszyć straty wody i znaleźć znaczące oszczędności. – W zespole SmartFlow wiemy, że w przedsiębiorstwach wod-kan trudno jest podejmować decyzje odnośnie technologii. Dlatego przygotowaliśmy rozwiązanie w postaci kalkulatora ROI, które pomaga przekalkulować tego typu inwestycję i dowiedzieć się, ile można otrzymać z niej zwrotu – wyjaśnia Monika Brachmańska, nasza Managing Director.
Aby poznać wszystkie zalety platformy SmartFlow, skontaktuj się z naszym zespołem. Zapewniamy fachowe i kompleksowe doradztwo oraz wsparcie techniczne na każdym etapie wdrożenia. Już teraz dostosuj swoje przedsiębiorstwo do zmieniającej się rzeczywistości i zobacz, jak oszczędności płyną z danych!
[1] „Współczesne problemy Klimatu Polski” – opracowanie pod redakcją Longiny Chojnackiej-Ożga i Haliny Lorenc, Warszawa 2019.
[2] Konferencja „Ekonomia bezpieczeństwa dostaw wody – rozwiązania dla prezesów i dyrektorów technicznych na niepewne czasy”
[3] Benchmarking Izby Gospodarczej „Wodociągi Polskie”